Oczyszczanie mechaniczne
Zabiegi mechaniczne stanowią pierwszy stopień oczyszczania ścieków. Praktycznie sprowadza się to do oddzielenia zanieczyszczeń na kratach, sitach, w piaskowniku i osadnikach.
Kraty służą do zatrzymania i oddzielenia ciał stałych (szmaty, papiery, gałęzie, liście itp.). Instaluje się je w celu ochrony pomp i innych urządzeń mechanicznych, przez które przepływają ścieki. Kraty mogą być:
rzadkie (prześwit 40 - 100 mm),
średnie (prześwit 20 - 30 mm),
gęste (prześwit 10 - 15 mm)
Czasami do wstępnego oczyszczania ściekzemysłowych, przed wprowadzeniem ich do kanalizacji, stosowane są sita. Służą one do zatrzymywania włókien, cząsteczek celulozy, papieru, włosów itp. Mają różną konstrukcję, a wielkość zatrzymywanych zawiesin zależy od szerokości szczelin w sicie.
Zadaniem piaskowników jest usunięcie ze ścieków substancji pochodzenia mineralnego, o wymiarach cząstek większych niż 0,2 mm, stanowiących ciężkie zawiesiny, jak piasek, popiół, ż€żel, gruz, drobny złom metalowy i szklany. Piaskowniki są tak zbudowane, aby zatrzymywały tylko zanieczyszczenia nieorganiczne, które sedymentują już przy prędkościach przepływu 0,3 m/s. Lżejsze organiczne zawiesiny unoszone są z osadzanego piask.
W osadnikach usuwane są ze ścieków zawiesiny drobne, łatwo opadające. Stosowane są osadniki wstępne, umieszczane za piaskownikami i odtłuszczaczami, oraz osadniki wtórne do oddzielania zawiesin po oczyszczeniu fizykochemicznym lub biologicznym.
Odtłuszczacze służą do oddzielania ze ścieków zanieczyszczeń lżejszych od wody. Przy małych prędkościach przepływu zanieczyszczenia te wypływają na powierzchnię, skąd zgarniane są mechanicznie albo korytami odprowadzane do dalszej przeróbki.