jad węży — mieszanina wielu substancji, których skład chemiczny nie jest jeszcze ostatecznie zbadany. Występują w nim m.in. białka, woda, pepsyna i niewielkie ilości śliny. Istotnymi jednak składnikami j.w. są: neurotoksyna paraliżująca system nerwowy, hemolizyna rozpuszczająca czerwone ciałka krwi, leukolizyna rozpuszczająca białe ciałka krwi, cytotoksyna niszcząca pozostałe tkanki ciała, hemorragina uszkadzająca ściany naczyń krwionośnych i błony śluzowe oraz koagulina powodująca krzepnięcie krwi. Szczególnie groźne dla organizmu ukąszonej ofiary jest działanie hemolizyny, która w zetknięciu z lecytynowymi otoczkami czerwonych ciałek krwi wytwarza nową, silnie działającą truciznę, toksolecytynę. Ta z kolei powoduje szybkie rozpuszczanie lecytynowych osłonek erytrocytów, ich rozpad, czyli hemolizę. W ten sposób następuje nieodwracalne i gwałtowne zahamowanie głównej funkcji krwi jako przenośnika tlenu, co w krótkim czasie sprowadza śmierć ofiary przez uduszenie. U różnych gatunków jadowitych węży poszczególne toksyczne składniki jadu występują w różnych ilościach, stąd różne jest jego działanie. Na przykład jad ->-kobry indyjskiej działa przede wszystkim na system nerwowy, porażając go, co prowadzi do paraliżu ośrodka oddechowego i wstrzymania akcji serca, natomiast jad ~>-żararaki pospolitej powoduje powolny rozpad tkanek ciała w miejscu ukąszenia, nierzadko aż do obnażenia kości, co w najlepszym przypadku powoduje trwałe kalectwo. Ilość produkowanego jadu jest rozmaita i zależy przede wszystkim od wielkości węża, a także od czasu, jaki upłynął od ostatniego ukąszenia. Przykładowo, u węży nie odżywiających się przez dłuższy okres ilość jadu występująca jednorazowo w obu gruczołach jadowych wynosi:
u —>-żmii zygzakowatej długości ok. 60 cm — 30 mg (10 mg suchej masy),
u -kobry indyjskiej długości ok. 1,5 m — 115 mg (33 mg suchej masy),
u->-grzechotnika diamentowego długości ok. 2,5 m — 1050 mg (300 mg suchej masy).
Wielkość śmiertelnej dawki jadu zależy od wielu czynników, głównie jednak od gatunku węża, gatunku ofiary oraz jej odporności na dany jad. Na przykład śmiertelna dawka jadu żmii — efy piaskowej wynosi dla szczura 0,75 mg, gołębia — 4 mg, kota — 8 mg, żaby wodnej — 0,9 mg.
l g jadu kobry może zabić około 7500 świnek morskich, 40 do 50 koni lub 165 ludzi o przeciętnym ciężarze 60 kg. (Według innych źródeł tylko 60 ludzi). Od ukąszeń jadowitych węży umiera corocznie na świecie kilka tysięcy ludzi, głównie w Afryce, południowej Azji. i w Ameryce Południowej. Radykalnymi za-biegami, które możliwie wcześnie zastosowane zmniejszają ewentualność śmierci, są: przewiązanie kończyny (dopuszczalne do pół godziny) powyżej miejsca ukąszenia, wykrwawienie tego miejsca, podanie ukąszonemu środków wzmagających akcję serca, a przede wszystkim podanie odpowiedniej dla danego jadu surowicy. W niektórych przypadkach jedynym ratunkiem dla ukąszonego jest transfuzja krwi.